Czy faszyzm powrócił? Analiza populizmu i autorytaryzmu w dzisiejszych czasach 🇮🇹

Czy faszyzm naprawdę odszedł w przeszłość – czy tylko nauczył się nowego języka?
W najnowszym odcinku podcastu "BLURB. Rozmowy o książkach" dr Artur Madaliński i Jarosław Makowski rozmawiają o eseju Antonio Scuratiego „Faszyzm i populizm. Mussolini dzisiaj” (Wydawnictwo Sonia Draga).

To jedna z najgłośniejszych książek włoskiego pisarza, autora monumentalnego cyklu o Mussolinim. Scurati – profesor, eseista i antyfaszysta z przekonania – ostrzega, że faszyzm nigdy nie znika całkowicie. Zmieniał tylko kostium, język i styl – ale mechanizmy jego działania pozostają te same.

Dlaczego neofaszyzm i populizm wracają właśnie teraz, w epoce pokoju i dobrobytu? Dlaczego społeczeństwa liberalne tak łatwo dają się uwieść prostym hasłom i silnym liderom? I czy demokracja ma jeszcze bezpieczniki, które mogą ją uchronić przed samozniszczeniem?

📚 Rozmawiamy o tym, jak rodzi się faszyzm w codziennym języku, dlaczego populizm działa tak skutecznie (mieszanka przemocy i uwodzenia), skąd bierze się nostalgiczne marzenie o „prostszym świecie” i dlaczego – jak pisze Scurati – „przychodzi taki czas, kiedy nie wolno się dłużej kryć”.

📚 Odcinek ukazuje też aktualność Scuratiego: od retoryki strachu, przez rozchwianie prawdy, po kult „silnego ciała” w polityce masowej. Pytamy wprost: jak bronić demokracji na co dzień i czy naprawdę spełniamy dziś warunki, w których faszyzm może znów kiełkować.

Madaliński i Makowski analizują książkę Scuratiego w kontekście współczesnej Europy – od Włoch Giorgii Meloni po Polskę po 1989 roku. Rozmawiają o tym, jak rodzi się dyktatura, dlaczego populizm uwodzi, i jak język staje się narzędziem przemocy.

To odcinek o historii, która wraca, o strachu, który zastępuje nadzieję, i o tym, dlaczego walka o demokrację toczy się każdego dnia – także w języku.